Δευτέρα, Νοεμβρίου 06, 2006

ΟΜΟΙΠΑΘΗΤΙΚΗ ΑΛΗΘΕΙΑ ΚΑΙ ΨΕΜΑΤΑ

ΣΚΕΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΜΟΙΟΠΑΘΗΤΙΚΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΙΚΟ ΔΗΜΟΥ







Πέμπτη, Μάϊος 18, 2006

Επιστήμη ή Μαγεία;

Τον τελευταίο χρόνο γράφω στο περιοδικό Discovery and Science. Επειδή δεν είμαι επιστήμονας δεν γράφω επιστημονικά κείμενα ? αλλά επιστημολογικά (η επιστημολογία είναι κλάδος της φιλοσοφίας). Αναλύω τις μεθοδολογικές προϋποθέσεις διαφόρων πρακτικών που εμφανίζονται σαν επιστήμες, ενώ η επιστημονική κοινότητα τις απορρίπτει ως ψεύδο-επιστήμες.

Μερικές είναι απλώς προσοδοφόρες απάτες, όπως η αστρολογία, μερικές άλλες γενικά αστείες, όπως το Φενγκ Σούι. Αλλά υπάρχουν και άλλες που έχουν φανατικούς και σημαντικούς οπαδούς, όπως η ομοιοπαθητική.

Η έρευνα που έκανα με οδήγησε στο συμπέρασμα ότι η ομοιοπαθητική δεν είναι επιστήμη. Δεν ανταποκρίνεται σε κανένα ορισμό και σε κανένα κριτήριο από αυτά που ορίζουν την επιστημονική σκέψη και πρακτική.

Και είναι απόλυτα φυσικό: όταν διατυπώθηκε αυτή η θεωρία, το 1810, από τον Γερμανό Hahneman ? δεν γνωρίζαμε ακόμα τίποτα από το πως κινούνται και δρουν οι νοσογόνοι παράγοντες. Ούτε τα μικρόβια είχαν ανακαλυφθεί, ούτε οι ιοί, ούτε οι βάκιλοι. Τα βακτηρίδια ανακαλύφθηκαν, ταξινομήθηκαν και συσχετίστηκαν με ασθένειες πολλά χρόνια μετά.

Ο Hahneman πήρε την συλλογιστική του από την συμπαθητική μαγεία. Εκεί, κάνεις ομοιοπαθητικές ενέργειες για να ξορκίσεις το κακό ή να το επιφέρεις. Ή λογική του στηρίζεται σε καθαρά μεταφυσικές προϋποθέσεις.

Οι ομοιοπαθητικοί ισχυρίζονται ότι τα φάρμακά τους λειτουργούν με βάση την ιπποκράτειο αρχή «διά τα όμοια νόσος γίνεται και διά τα όμοια προσφερόμενα εκ νοσευόντων υγιαίνονται» (δηλαδή: με αυτά που προκαλούν την νόσο, με τα ίδια την θεραπεύει).Ας αφήσουμε που κανείς πια δεν ασκεί την ιατρική του Ιπποκράτη, ακόμα και αυτή η πρακτική, ισχύει μόνο για το πρώτο χάπι της ομοιοπαθητικής θεραπείας. Τα υπόλοιπα χάπια (ένα κάθε μέρα) περιέχουν υποτίθεται την ίδια ουσία ή μίγμα με το πρώτο, αλλά σε πάρα πολύ μεγάλη αραίωση. Τόσο μεγάλη, που έρευνες έχουν δείξει ότι συνήθως περιέχουν κατά μέσο όρο δυο-τρία μόρια της αρχικής ουσίας, και σε μερικές περιπτώσεις κανένα! «Είναι το ίδιο σαν να πιεις ένα ποτήρι νερό» είπε στον Observer (26.12.2005) ο Edzard Ernst καθηγητής εναλλακτικής ιατρικής στο πανεπιστήμιο του Exeter.

Όποτε υποβλήθηκε σε πειραματικό έλεγχο, η ομοιοπαθητική απέτυχε. Χαρακτηριστική είναι η έρευνα που δημοσιεύθηκε το περασμένο καλοκαίρι στο Lancet (in.gr 27.8.05). To συμπέρασμα της: οι ομοιοπαθητικές θεραπείες έχουν παραπλήσια δραστικότητα με τα ψευδοφάρμακα (placebo) τα οποία χορηγούνται στους ασθενείς για να τους κάνουν να νομίζουν ότι είναι καλύτερα.

Μάλιστα, το Lancet αναφέρει σε κύριο άρθρο που συνοδεύει τη σχετική έρευνα ότι ο χρόνος για περαιτέρω μελέτες έχει πια λήξει, οι γιατροί πρέπει να είναι ειλικρινείς με τους ασθενείς τους όσον αφορά την «έλλειψη ωφέλειας» της ομοιοπαθητικής.

Στην έρευνα αυτή. την μεγαλύτερη που έγινε επάνω στο θέμα, οι ερευνητές του Πανεπιστημίου της Βέρνης στην Ελβετία, με επικεφαλής τον Ματίας Έγκερ, συνέκριναν κλινικές δοκιμές ομοιoπαθητικών φαρμάκων με συγκρίσιμες μελέτες της κλασσικής ιατρικής. Η ομάδα ανασκόπησε τη διεθνή βιβλιογραφία για το διάστημα 1995-2003 και εντόπισαν 110 έρευνες της ομοιοπαθητικής και 110 αντίστοιχες ιατρικές μελέτες.

Στη συνέχεια, χρησιμοποίησαν εξελιγμένα στατιστικά εργαλεία για να βαθμολογήσουν τα αποτελέσματα των μελετών όσον αφορά την αποτελεσματικότητα του δοκιμαζόμενου φαρμάκου. Όσες μελέτες έφεραν σκορ κάτω από 1,0 θεωρήθηκαν αποτελεσματικές, συγκρινόμενες με placebo.

Η γενική βαθμολογία υπολογίστηκε στο 0,96 για την ομοιοπαθητική και 0,67 για την κλασσική ιατρική, όπως αναφέρει το Reuters. Ο Δρ Έγκερ καταλήγει έτσι στο συμπέρασμα ότι τα αποτελέσματα δεν προσφέρουν: «καμία πειστική ένδειξη ότι η ομοιοπαθητική ήταν ανώτερη από το placebo, ενώ για τη συμβατική ιατρική παρέμενε ένα σημαντικό όφελος».

Αλλά και ο καθηγητής Ernst, που αναφέραμε πιο πάνω, έκανε δύο πειράματα. Στην μία περίπτωση χορήγησε σε μία ομάδα από εγχειρισμένους ασθενείς ένα κλασικό ομοιοπαθητικό φάρμακο, το βάμμα αρνικής, που υποτίθεται ότι θεραπεύει τα τραύματα. Στην άλλη ομάδα έδωσε ένα όμοιο ψευτο-placebo. Ήταν τυφλό τεστ ? οι ασθενείς, αλλά και οι γιατροί δεν γνώριζαν ποιος έπαιρνε τι. Δεν υπήρξε καμία διαφορά στην αποθεραπεία των τραυμάτων.

Σε μία άλλη μελέτη ανέθεσε σε πέντε ομοιοπαθητικούς να παρακολουθήσουν παιδιά που έπασχαν από άσθμα. Είπε στον Observer: «Υποτίθεται ότι τα παιδιά αντιδρούν καλύτερα από τους ενήλικες στην ομοιοπαθητική και ότι το άσθμα ανταποκρίνεται ειδικά καλά σε ομοιοπαθητικές θεραπείες. Όμως και πάλι δεν βρήκαμε καμία ένδειξη ότι η ομοιοπαθητική έχει αποτελέσματα».

Παρόλη την απουσία οποιωνδήποτε επιστημονικών αποδείξεων για την αποτελεσματικότητα της, η ομοιοπαθητική έχει γίνει κάτι σαν θρησκεία, με φανατικούς υποστηρικτές. Έτσι, κάτω από την πίεση των οργανωμένων οπαδών, το Εθνικό Σύστημα Υγείας της Μεγάλης Βρετανίας χρηματοδοτεί πέντε ομοιοπαθητικά νοσοκομεία. Στις ΗΠΑ ο οφθαλμίατρος και πολιτικός Royal Samuel Copeland (ήταν γερουσιαστής από το 1923 ως το 1938), φανατικός ομοιοπαθητικός, κατάφερε να περάσει από το Κογκρέσο την Ομοιοπαθητική Φαρμακοποιία στο Food and Drug Act του 1938, δίνοντας στην ομοιοπαθητική μία νόμιμη υπόσταση.

Όλα αυτά δεν θα ενοχλούσαν κανένα αν δεν αφορούσαν την υγεία των ανθρώπων. Υπάρχουν συχνές περιπτώσεις ? πολλοί γιατροί θα σας διηγηθούν ανάλογες ? όπου κάποιος ασθενής, επιμένοντας στις ομοιοπαθητικές θεραπείες, έχασε την υγεία του ? καμιά φορά και την ζωή του. Φυσικά ο κάθε πολίτης είναι ελεύθερος να εμπιστευτεί την τύχη του ? και των δικών του ? όπου θέλει: στον αστρολόγο, στο μέντιουμ, ακόμα και στον μάγο της φυλής. Αλλά θα πρέπει να είναι ενήμερος για τις πιθανές επιπτώσεις...

7 σχόλια:

Γιατρός είπε...

Η ομοιοπαθητική είναι δραστική σε οξείες και χρόνιες ασθένειες, καθώς και σε ζώα και βρέφη, όπου το φαινόμενο placebo δεν υφίσταται. Αυτό και μόνο θα έπρεπε να βάλει σε σκέψεις τους όσους σκεπτικιστές, για να ερευνήσουν περισσότερο αυτό το θεραπευτικό φαινόμενο. Αντίθετα όμως, λόγω προκαταλήψεων και άγνοιας, καταλήγουμε σε κυνήγι μαγισσών και αφορισμούς, για ακόμα μια φορά. Για όσους επιθυμούν να ενημερωθούν σωστά για την ομοιοπαθητική και τις δυνατότητές της, μπορούν να επισκεφτούν την επίσημη σελίδα των ελλήνων ομοιοπαθητικών γιατρών, http://www.homeopathy.gr

Ανώνυμος είπε...

Να μην σας στεναχωρήσω αλλά εγώ προσωπικά (ούτε άκουσα από φίλο ούτε είδα οράματα) έχω ωφεληθεί (θεραπεύσει) πρόβλημα που είχα και που η κλασσική ιατρική δεν μου είχε προσφέρει τίποτα.
Ας μην ξεχνάμε στο κάτω-κάτω πόσα λεφτά παίζονται γύρω από το σύστημα υγείας. Θυμηθείτε τον πανικό που είχε δημιουργηθεί με την γρίπη των πτηνών και πως οι κυβερνήσεις παρακαλούσαν τις 4 εταιρείες που έλεγχαν τα εμβόλια της γρίπης (τα οποία παρεμπίπτοντος δεν ήταν κατάλληλα για την αντιμετώπιση ή πρόληψη του ιού, ασχέτως αν άδειασαν παγκοσμίως οι αποθήκες τους).
Τελικώς αυτό που προτείνω εγώ στους φίλους μου και κάνω στο παιδί μου που είναι μόλις 2 μηνών και με κανένα πρόβλημα, είναι να δοκιμάσουν την ομοιοπαθητική και να επιλέξουν μόνοι τους χωρίς προκαταλήψεις και φοβίες. Όλοι και όλα κρίνονται εκ του αποτελέσματος.

Ανώνυμος είπε...

Μπραβο στον Νικο Δημου.
Σε λιγο οσοι ειμαστε επιστημονες (κλασικοι)θα νιωθουμε ασχημα που δεν ειμαστε 'ομοιοπαθητικοι', 'εναλλακτικοι' κτλ. Η αξια της ομοιοπαθητικης(οχι της βοτανοθεραπειας) ειναι γνωστη- σε θεραπεευι απο κατι που θα ιαθει ουτως ή αλλως απο μονο του. Αυτο που ειναι αστειο, επικινδυνο και απαραδεκτο , ειναι το υψηλοτατο κοστος των ομοιοπαθητικων φαρμακων...θα επρεπε να βαλει σε σκεψεις τους αφελεις, γιατι οι τιμες των 'ενεργειακων'(!) φαρμακων ειναι πολλαπλασιες απο των υπολοιπων...?
Τωρα πως προκυπτει η αποτελεσματικοτητα της ομοιοπαθητικης σε ζωα(και παιδια) πραγματικα το ψαχνω χρονια τωρα ,ουτε ενα περιστατικο δεν εχω δει θεραπευμενο απο την ομοιοπαθητικη.. Οσο για τις προσωπικες μαρτυριες τυπου "εγινα καλα μονο με ομοιοπαθητικα, ειναι σαν την θεραπευτικη δραση του αγιασμου...

Γ.Κ.
Κτηνιατρος

Ανώνυμος είπε...

Εγώ πάλι δεν είμαι επιστήμονας αλλά διαβάζοντας και μόνο τα πειράματα που έκανα οι συνάδελφοί σας, το πρώτο που σκέφτηκα είναι: άραγε, όλα τα συμβατικά φάρμακα είναι καλά για όλους; Με ποια κριτήρια χορηγούνται; Ένα φάρμακο είναι καλό επειδή η εταιρεί απου το προωθεί έχι εκαλά δωράκια στους αυλικούς της; Είναι καλό επειδή είναι ακριβό; Είναι καλό επειδή το αντίστοιχό του φθηνότερο βρίσκεται σε "έλλειψη"; Είναι καλό επειδή ο καημένος ο φαραμακοποιός της γειτονιάς μου που πολύ ήθελε να γίνει γιατρός, αναλαμβάνει τέτοια χρέη με πρώτη ευκαιρία; Να ακυρώσουμε λοιπόν όλους τους συναδέλφους σας που στράφηκαν στην ομοιπαθητική;αγαπητέ, και η αγάπη δεν είναι επιστήμη, αλλά κάνει θαύματα........

opusAlex125 είπε...
Αυτό το σχόλιο αφαιρέθηκε από τον συντάκτη.
Ανώνυμος είπε...

Καλό θα ήταν να συνομιλήσετε με ομοιοπαθητικούς και ασθενείς τους. Μια τέτοια συζήτηση θα ήταν πολύ γόνιμη και για τις δύο πλευρές, που άλλωστε καί οι δύο αφορούν την υγεία του ανθρώπου.
Προσωπικά γνωρίζω περιπτώσεις ασθενών με χρόνια νοσήματα που θεραπεύτηκαν με την ομοιοπαθητική. Μεταξύ των φαρμάκων που τους χορήγησαν οι κλασικοί γιατροί και η αζαθειοπρίνη, που είναι ανοσοκατασταλτικό και επίφοβο για παρενέργειες. Παρά τις δυνάμεις της επιστήμης της Κλασικής Ιατρικής σε αυτές τις περιπτώσεις έδωσε τη λύση η επιστήμη της Ομοιοπαθητικής. Επίσταμαι=γνωρίζω πολύ καλά. και μόνο αυτός που γνωρίζει πολύ καλά μπορεί και θεραπεύει ή βοηθάει στη βελτίωση μιας κατάστασης όπου είναι δυνατό.
Το μόνο που θέλει προσοχή είναι κοινό στους δύο χώρους-να βρείτε σωστούς γιατρούς, σωστούς επιστήμονες.
Το κλειδί είναι η πρόοδος των ασθενών και όχι οι αμπελοφιλοσοφίες περί μαγείας. Ωραία ταμπέλα, δείχνει προοδευτικό πνεύμα που δεν έχει ανάγκη να συνομιλήσει με τους εκπροσώπους της άλλης κατεύθυνσης λες και είστε πολέμιοι και όχι πολιτισμένοι, όχι επιστήμονες ιατροί. Αρχίστε να βάζετε και φωτιές...συμφέρει κάτι φαρμακευτικές...
Η επιστήμη δεν είναι απόλυτη. Γι' αυτό κι έχει κατευθύνσεις και γι' αυτό βρίσκει υποστηρικτές και η μία και η άλλη πλευρά, με τρανταχτά επιχειρήματα και αποτελέσματα.

Tasos Georgiou είπε...

Όλα αυτά είναι πολύ ευαίσθητα θέματα και πρέπει να ακούσουμε πολλές απόψεις για να αποφασίσουμε! Εγώ συνήθως συμβουλεύουμε γιατρους από αυτή τη λίστα εδώ